Marka Suçları Nedir? Cezaları, Şikayet ve Etkin Pişmanlık (2025 Güncel Rehber)

Marka suçları, tescilli bir markanın ticari amaçla taklit edilmesi veya izinsiz kullanılmasıdır. Her marka ihlali bir suç değildir. Marka hakkına tecavüz suçu sayılan haller Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.30’da sınırlı olarak düzenlenmiştir.

Bu makalemizde marka suçları ile cezaları, şikâyet süreci ile yargılama süreci dahil her türlü soruya cevap verilecektir.

Marka Hakkına Karşı İşlenen Suçlar Nelerdir?

SMK m.30’da üç adet marka hakkına tecavüz suçu sayılan fiilleri düzenlemiştir. Bir suç teşkil etmeyen ancak, marka ihlali sayılan haller için “Marka Hakkının İhlali Cezası ve Tazminat Davaları 2025” adlı makalemizi inceleyebilirsiniz.

Markanın Taklit Edilmesi Suçu (İktibas ve İltibas)

Bir marka hakkına iktibas veya iltibası, uygulamada markanın taklit edilmesi suçu olarak bilinmektedir. İktibas, aynen taklit edilmesini; iltibas ise, markayla karıştırma ihtimali yaratması ifade etmektedir.

SMK m.30/1’de başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle satışa arz etmek veya satmak, depolamak, satış amacıyla nakletmek suç olarak düzenlenmiştir.

Ticari amaçla markanın taklit edilmesinin cezası, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.  Dikkat edilmesi gereken husus, ticari amaçla malı satın almayan tüketiciler için bir suç değildir.

Marka İşaretini Kaldırma Suçu

Markanın korunduğunu gösteren “®” işaretinin, ürün veya ambalaj üzerinden izinsiz şekilde kaldırılması marka hakkına tecavüz suçudur.

Yetkisiz Tasarruf Suçu

Marka suçlarından yetkisiz tasarruf, yetkisi olmadığı halde bir markayı başkasına devretmek, rehin vermek veya lisanslamak gibi eylemleridir.

Marka İhlali Cezası Ne Kadardır

• Markanın Taklit Edilmesi Suçu: Bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.
• İşaretini Kaldırma Suçu: Taklit edilme suçunda olduğu gibi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.
• Yetkisiz Tasarruf Suçu: 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır.

Marka Suçlarının Unsurları

SMK kapsamında bir marka hakkına tecavüz suçundan bahsedebilmek için şu şartlar aranmaktadır:

• Tescilli Marka Olması: Marka suçları tescilli markalar için geçerlidir. Tescil edilmemiş işaretler SMK kapsamında korunmamaktadır.
• Kasten İşlenmiş Olması: Marka suçlarının kasıtlı olarak işlenmesi gerekir. İhmalen marka hakkına tecavüz suçunun işlenmesi mümkün değildir.
• Şikayet: Marka hakkına tecavüz suçu şikayete bağlı bir suçtur. Resen soruşturma yapılması mümkün değildir.
• Haklı Sebebin Olmaması: Kişinin adı veya soyadını kullanması, bir mal veya hizmetin özelliklerin anlatılması bir suç değildir. SMK m.7/5 kapsamında marka hakkına tecavüz sayılmayan hallerde, ortada bir suçtan bahsedilemez.

Marka Suçlarında Zamanaşımı Süresi

• Şikayet Süresi: Marka hakkına tecavüz suçu sayılan fiili öğrenme tarihinden itibaren 6 ay içerisinde şikayet hakkının kullanılması gerekir. Aksi takdirde şikayet hakkı ortadan kalkmaktadır. Dikkat edilmesi gereken husus, gerçekleşme tarihi değil, öğrenme tarihidir.
• Dava Zamanaşımı: Marka suçlarında dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Bu süre içerisinde yargılama yapılmayan suçlar hakkında ceza verilemez.

Marka Suçlarında Etkin Pişmanlık

SMK m.30/7 hükmü marka taklit suçunda satan veya satışa arz edenler için etkin pişmanlık imkanı görülmüştür. Bu fiileri gerçekleştiren kişiler için, aşağıdaki şartların sağlanması halinde, marka taklit suçundan ceza verilmez:

• Taklit malı kimden temin ettiğini söylemesi
• Söz konusu kişilerin ortaya çıkarılması
• Üretilmiş mallara el konulmasını.

Marka Basınıyla Ürünlerin Toplatılması ve İmhası

Bir marka hakkına tecavüz suçunun tespiti halinde, savcılıktan hızlıca malların toplatılması talep edilmesi mümkündür. Uygulamada marka baskını olarak bilinen bu süreç, suça konu taklit ürünlerin piyasadan toplanmasıdır.

Marka Hakkına Karşı İşlenen Suçlarda Görevli Mahkeme

Savcılık şikâyet dilekçesi, marka sahibinin tercihine göre aşağıdaki yerlerden birinde sunulması mümkündür.

• Marka sahibinin yerleşim yeri,
• Marka hakkına tecavüz edilen yer,
• Tecavüzün etkilerinin devam ettiği yer.

Marka suçlarında yargılama Fikri ve Sınai Ceza Mahkemelerinde görülmektedir.

Sonuç

Marka suçları; markanın taklit edilmesi veya izinsiz kullanması halinde karşımıza çıkmaktadır. Markanın taklit edilmesi ve işaretin izinsiz kaldırılması halinde  bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Rehin verme gibi yetkisiz tasarruf suçunda ise, iki yıldan dört yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası vardır. Marka hakkına tecavüz suçu şikayete tabidir. Marka hakkına karşı işlenen suçların öğrenme tarihinden 6 ay içerisinde şikâyette bulunulması gerekmektedir.

Marka hukukundan kaynaklı suçlar özel uzmanlık gerektiren alandır. Marka vekili avukatlarımızdan destek almak için “Marka ve Patent Avukatı” adlı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular